పాలగుమ్మి పద్మరాజు -- రచయిత

 పాలగుమ్మి పద్మరాజు రచయిత -  పెన్సిల్ స్కెచ్

పాలగుమ్మి పద్మరాజు (జూన్ 24, 1915 - ఫిబ్రవరి 17, 1983) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత. ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పశ్చిమగోదావరి జిల్లాకు చెందిన ఈయన కాకినాడలోని పి.ఆర్. కళాశాలలో సైన్సు అధ్యాపకుడిగా పనిచేశాడు. సుమారు 60కి పైగా కథలు, ఎనిమిది నవలలు, ముప్ఫై కవితలు, ఇంకా కొన్ని నాటకాలు రచించాడు. ఈయన రచించిన గాలివాన ప్రపంచ కథానికల పోటీలో రెండో బహుమతి పొందింది. బంగారు పాప, భక్త శబరి, శాంతి నివాసం, రంగుల రాట్నం, శ్రీ రాజేశ్వరి విలాస్ కాఫీ క్లబ్, సర్దార్ పాపారాయుడు లాంటి పలు చిత్రాలకు రచయితగా పనిచేశాడు. ఈయన హేతువాది ఎం.ఎన్.రాయ్ భావాల ప్రచారం చేశాడు.

(సేకరణ)

నెల్లూరు నగరాజారావు - ప్రముఖ రంగస్థలం నటులు

 

చిత్రీకరణ : పొన్నాడ మూర్తి

★★★★★★★★★★★★★★★ 

💥 తెలుగునాటకరంగ వైభవం💥          ★★★★★★★★★★★★★★★ 

ఈనాటి మన చిరస్మరణీయులు..

శ్రీ నెల్లూరు నగరాజారావు 

రంగస్థల నటులు, చిత్రకారులు, ఉపాధ్యాయులు,సినిమా నటులు...

 శ్రీ నగరాజారావు 1887లో నరసింహారావు, మహాలక్ష్మమ్మ దంపతులకు నెల్లూరులో జన్మించారు. వీరి స్వగ్రామం తూర్పుగోదావరి జిల్లా, రాజోలు.

★ఉద్యోగం 

కొంతకాలం బుచ్చిరెడ్డిపాలెంలో చిత్రలేఖన ఉపధ్యాయుడిగా పనిచేశారు.

★రంగస్థల ప్రస్థానం 

నెల్లూరు జ్ఞానోదయ సమాజం ప్రదర్శించిన ప్రహ్లదలో ఇంద్రుడు పాత్రతో రంగస్థల ప్రవేశం చేశారు. ఒకవైపు ఉపాధ్యాయుడిగా కొనసాగుతూనే లవకుశ, కృష్ణలీలలు, సారంగధర, పాదుక, విజయనగర రాజ్యపతనం వంటి నాటకాలలో నటించారు.

★నటించిన పాత్రలు

ఇంద్రుడు (ప్రహ్లాదుడు)

పఠాన్

హిరణ్యకశ్యపుడు

దాశరథి

నలుడు

దుష్టబుద్ధి

యుగంధరుడు

పాపారాయుడు

కంసుడు

శివాజీ

అక్బర్

ఔరంగజేబు

తానీషా

రాజరాజు

రుస్తుం

నందుడు

వీరనాయకుడు

కీచకుడు

నక్షత్రకుడు

శకుడు

కర్ణుడు

దశరథుడు

నటించిన సినిమాలు సవరించు

శకుంతల (1932)

శ్రీరామ పట్టాభిషేకం (1932)

రామదాసు (1933)

సీతాకళ్యాణం (1934)

సతీ తులసి (1936)

ద్రౌపతీ వస్త్రాపహరణం (1936) (శకుని)

చిత్రనాళీయం (1938)

రైతుబిడ్డ (1939) (తాసీల్దారు)

కాలచక్రం (1940) (జడ్జి)

ఈయన 1942లో మరణించారు.వీరికి మా నివాళులు💐💐💐

వ్యాస రచన : శ్రీ నూలు సాంబశివరావు

దాసరి రామతిలకం - అలనాటి మేటి నటి

దాసరి రామతిలకం 

దాసరి రామతిలకం - అలనాటి మేటి నటి. -  పెన్సిల్ చిత్రం 

అరుదైన బాగా పాతబడిన చిత్రం ఆధారంగా వేసిన చిత్రం.

 

సేకరించిన వివరాలు :

**దాసరి రామతిలకం** తొలితరం తెలుగు చలనచిత్ర, నాటకరంగాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన నటీమణి, సుమధుర గాయని. 1930, 40ల దశకాల్లో తెలుగు సినీ పరిశ్రమ ప్రారంభమైన రోజుల్లో ఆమె విశేష గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.

**ముఖ్యమైన విశేషాలు:**

* **సినీ ప్రస్థానం:** టాకీ చిత్రాలు ప్రారంభమైన తొలినాళ్లలోనే ఆమె సినీరంగ ప్రవేశం చేశారు. 1930వ దశకంలో వచ్చిన పౌరాణిక, సాంఘిక చిత్రాల్లో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.

* **గాయనిగా గుర్తింపు:** ఆ కాలంలో నటీనటులే స్వయంగా పాటలు పాడుకోవాల్సి వచ్చేది. రామతిలకం గారు అద్భుతమైన గాత్రంతో అనేక భావగర్భితమైన పాటలు, పద్యాలను ఆలపించి ప్రేక్షకుల అభిమానాన్ని పొందారు.

* **పేరు తెచ్చిన చిత్రాలు:**

* *వరవిక్రయం* (1939) - ఇందులో కాళింది పాత్రలో ఆమె నటన, గానం విస్తృత ప్రశంసలు అందుకున్నాయి.

* *మోహినీ రుక్మాంగద* (1937)

* *సతీ అనసూయ* (1935)

* *మాలతీ మాధవం* (1940)

* *భక్త పోతన* (1942)

* **నటనా శైలి:** భావోద్వేగాలను పలికించడంలో, సంభాషణలను స్పష్టమైన ఉచ్ఛారణతో పలకడంలో ఆమె నిష్ణాతురాలు. ముఖ్యంగా విషాద, గంభీర పాత్రలను ఎంతో సహజంగా పోషించేవారు.

తెలుగు సినిమా ఆరంభ దశలో మహిళలు నటించడానికి సంకోచించే రోజుల్లో రంగస్థలం, వెండితెరపై రాణించి తర్వాతి తరం నటీమణులకు ఆమె ఆదర్శంగా నిలిచారు.

ప్రముఖ హాస్యనటి గిరిజ వీరి కుమార్తె.

వల్లూరి జగన్నాధరావు

 

వల్లూరి జగన్నాథరావు గారు తెలుగు లలిత సంగీత, నాటక రంగాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన రచయిత మరియు కళాకారుడు. ఆకాశవాణి (All India Radio) వేదికగా ఎన్నో అద్భుతమైన లలిత గీతాలు, సంగీత రూపకాలు, నాటికల ద్వారా శ్రోతలను అలరించారు. తేలికైన పదాలతో లోతైన భావాన్ని, తెలుగుదనం ఉట్టిపడే పదబంధాలను పలికించడంలో ఆయనది అందెవేసిన చెయ్యి.

తెలుగు సంస్కృతి, జీవన విధానం, ఆహారపు అలవాట్లను ప్రతిబింబిస్తూ ఆయన అందించిన ప్రత్యేకమైన గీతాలలో "గోంగూర పాట" అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది.

గోంగూర పాట నేపథ్యం & విశేషాలు

తెలుగువారి వంటకాల్లో గోంగూరకు ఉన్న ప్రాధాన్యత అపారమైనది. అందుకే గోంగూరను ‘ఆంధ్రా శాకాహార రారాజు’ లేదా ‘ఆంధ్రా మాత’ అని కూడా చమత్కరిస్తుంటారు. ఈ ప్రత్యేకతను ఆధారం చేసుకుని వల్లూరి జగన్నాథరావు గారు ఈ పాటను రచించారు.

పదసంపద & శైలి: గోంగూర పులుపు, కారం కలయిక, వేడివేడి అన్నం, నెయ్యి, ఉల్లిపాయ నంజుకుంటూ తినే అనుభూతిని అత్యంత రసవత్తరంగా ఈ పాటలో వర్ణించారు. వింటుంటేనే నోరూరేలా గ్రామీణ తెలుగు నుడికారంతో పదాలు పొదిగారు.

ఆకాశవాణి ప్రసారం: ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రం నుంచి ప్రసారమైన లలిత గీతాల కార్యక్రమాల్లో ఈ పాట శ్రోతల మన్ననలు పొందింది. ఆ కాలంలో ఇది ఎంతోమంది గృహిణులు, సంగీత ప్రియుల నాలుకలపై నర్తించింది.

సంగీతం & గానం: లలిత సంగీతానికి తగినట్టుగా సరళమైన రాగంలో, వినసొంపైన లయతో ఈ పాట సాగుతుంది. ఆహార సంస్కృతిని కూడా సాహిత్యంలోకి ఇంత అందంగా మలచవచ్చని నిరూపించిన గీతం ఇది.

తెలుగువారి ఆత్మీయత, ఆహార సంస్కృతిని కళ్లకు కట్టిన ఈ పాట వల్లూరి జగన్నాథరావు గారి రచనా చాతుర్యానికి నిదర్శనంగా నిలిచింది.
ఈ పాట సాహిత్యం ఇవ్వగలరా?

వల్లూరి జగన్నాథరావు గారు తెలుగు లలిత సంగీత, నాటక రంగాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన రచయిత మరియు కళాకారుడు. ఆకాశవాణి (All India Radio) వేదికగా ఎన్నో అద్భుతమైన లలిత గీతాలు, సంగీత రూపకాలు, నాటికల ద్వారా శ్రోతలను అలరించారు. తేలికైన పదాలతో లోతైన భావాన్ని, తెలుగుదనం ఉట్టిపడే పదబంధాలను పలికించడంలో ఆయనది అందెవేసిన చెయ్యి.

​తెలుగు సంస్కృతి, జీవన విధానం, ఆహారపు అలవాట్లను ప్రతిబింబిస్తూ ఆయన అందించిన ప్రత్యేకమైన గీతాలలో "గోంగూర పాట" అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది.

​గోంగూర పాట నేపథ్యం & విశేషాలు

​తెలుగువారి వంటకాల్లో గోంగూరకు ఉన్న ప్రాధాన్యత అపారమైనది. అందుకే గోంగూరను ‘ఆంధ్రా శాకాహార రారాజు’ లేదా ‘ఆంధ్రా మాత’ అని కూడా చమత్కరిస్తుంటారు. ఈ ప్రత్యేకతను ఆధారం చేసుకుని వల్లూరి జగన్నాథరావు గారు ఈ పాటను రచించారు.

​పదసంపద & శైలి: గోంగూర పులుపు, కారం కలయిక, వేడివేడి అన్నం, నెయ్యి, ఉల్లిపాయ నంజుకుంటూ తినే అనుభూతిని అత్యంత రసవత్తరంగా ఈ పాటలో వర్ణించారు. వింటుంటేనే నోరూరేలా గ్రామీణ తెలుగు నుడికారంతో పదాలు పొదిగారు.

(అలనాటి వారి ఫోటో ఆధారంగా ఈ చిత్రం నా పెన్సిల్తో చిత్రీకరించబడింది)

వేమూరి గగ్గయ్య - charcoal pencil sketch

వేమూరి గగ్గయ్య (1895 ఆగష్టు 15 - 1955 డిసెంబర్ 30) 

మొదటి తరానికి చెందిన తెలుగు సినిమా నటుడు. ప్రతినాయక పాత్రల్లో నటనకు వేమూరి గగ్గయ్య పేరుపొందాడు. సినిమాలలో రాక ముందు ప్రసిద్ధి చెందిన రంగస్థల నటుడైన గగ్గయ్య క్రూర పాత్రలకు పెట్టింది పేరు. సావిత్రి (1933) సినిమాతో రంగప్రవేశం చేసి శ్రీకృష్ణలీలలు, ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం తదితర సినిమాల్లో ప్రతినాయక పాత్రలు ధరించి ప్రసిద్ధి పొందాడు. గగ్గయ్య కంఠం, ప్రతినాయక పాత్రల్లో నటన తెలుగు ప్రేక్షకులపై గాఢమైన ముద్రవేసింది

(My charcoal pencil sketch of the legendary actor)

బెజవాడ రాజారత్నం - నటి, గాయని

 

 బెజవాడ రాజారత్నం -  pencil sketch 

​అలనాటి తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమలో తొలితరపు నటి మరియు తొలి నేపథ్య గాయనీమణులలో బెజవాడ రాజారత్నం గారు ప్రముఖులు. ఆమె గురించిన కొన్ని ముఖ్యమైన విశేషాలు:

• ​జననం: ఆమె 1921 సంవత్సరంలో తెనాలిలో జన్మించారు.

• ​రంగస్థలం నుండి సినిమాలోకి: సినిమాలకు రాకముందు ఆమె నాటకాల్లో (రుక్మిణీ కల్యాణం, రాధాకృష్ణ, మీరా మొదలైనవి) నటిస్తూ, మంచి గాయనిగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. గ్రామ్‌ఫోన్ రికార్డుల ద్వారా ఎన్నో భక్తి మరియు లలిత గీతాలను ఆలపించారు.

• ​ప్రత్యేకత: ఆ కాలంలో 'రాజరత్నం' పేరుతో ఇద్దరు నటీమణులు ఉండేవారు. గందరగోళం లేకుండా ఉండటానికి వారు తమ ఊరి పేర్లను జతచేసుకున్నారు. వారిలో యువతి పాత్రలు ధరించినవారు బెజవాడ రాజారత్నం కాగా, ప్రౌఢ పాత్రలు వేసినవారు కాకినాడ రాజరత్నం. వీరిలో బెజవాడ రాజారత్నం గారు అప్పట్లోనే స్వయంగా పాటలు పాడే నటిగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.

​

అమ్మకే అమ్మ అమ్మమ్మ

 ​

అమ్మకే అమ్మ అమ్మమ్మ (pen sketch)

ఆ గుండె చప్పుడు వింటూ ఒదిగిపోతా,

నీ దీవెనల నీడలో పెరిగి పెద్దవుతా.

తరాలు దాటిన మన ప్రేమానుబంధం,

ఈ సృష్టిలోనే అత్యంత మధుర కావ్యం..!

రచన : అనూశ్రీ