28, జనవరి 2023, శనివారం

ఆతడే ఇన్నియు నిచ్చు నడిగిన వల్లాను చేతిలోనే ఉండగాను చింతించడు హరిని - అన్నమయ్య కీర్తన


 

ప. ఆతడే ఇన్నియు నిచ్చు నడిగిన వల్లాను
చేతిలోనే ఉండగాను చింతించడు హరిని !!
వలనంటే సంపదలు వట్టి ఎలమట బెట్టు
అలసి నోప నంటేను అండనే ఉండు
తలచి ఇందరు నీ తరితీపుల జిక్కి
తలచ రెందును బర తత్వమైన హరిని
ఆశపడితే నింతులు అన్నిటాను బిగుతురు
వాసితో నుంటేనే తామే వతుతు రొద్దికి
పోసరించి ఇందరు నీ పొందుల భ్రమలబడి
పాసిఉన్నారదే తమ పతియైన హరిని
గట్టిగా రాతిరెల్లాను కలయై యుండు జగము
పట్టపగలైతే తమ పాల నుండును
బట్టబయలు పందిలి పెట్టేరు గాని చే
పట్టరు శ్రీవేంకటాద్రి పైనున్న హరిని

భావం : సౌజన్యం 'సాహిత్యశిరోమణి' సముద్రాల లక్ష్మణయ్య

ఆ పరమాత్ముడే భక్తితో ప్రార్ధించినచో జీవులు కోరిన కోరిక లెల్ల నెరవేర్చును. అందుబాటులో అనగా తమ హృదయగుహయందే ఉన్నను ఆ శ్రీహరిని మూఢులు చింతింపరు.
అందుకని ఆశపడి ఆర్జింపబూనినచో సంపదలు చేతికి జిక్కక అనేకశ్రమలకు గురిచేయును. వాటిపై విసిగి నాకీ సిరు లక్కరలేదు” అని భగవంతునే భావించుచు ఊరకున్నచో తమకు తామే అవి చెంతకువచ్చి చేరును. లోకులెల్లరు ఈ రహస్యము తెలియక సంపదల వ్యామోహములోబడి పరతత్వమైన హరిని భావింపకున్నారు.
పురుషులు ఆశపడి తామే పైకొనబూనిచనచో కామినులు అన్నివిధముల బిగువు చూపుదురు. గౌరవము వీడక బెట్టుగా ఊరకున్నచో వారే తమపొంతకు వత్తురు. కాని జనులెల్లరు కాంతలపై భ్రాంతిగొని కామోన్మతుతులై వారికై ఆరాటపడి తమ పతియైన శ్రీహరిని వీడియున్నారు.

రాత్రి గాఢనిద్రలో ఉన్నప్పుడు జగమంతయు కలవలె ఉనికి లేనిదగుచున్నది. మరల తెల్లవారగనే జీవులపాలిటి కది అన్ని రూపులలోనూ ప్రత్యక్షమగుచున్నది. ఇంతగా అశాశ్వతమైన ఈ ప్రపంచములో జీవులు బట్టబయలు పందిలి పెట్టినట్టుగా ఏమో సాధింపగోరి వ్యర్ధప్రయత్నములు చేయుచున్నారేగాని శాశ్వతుడై శ్రీవేంకటాద్రిపై నున్న శ్రీహరిని మాత్రము చేపట్టరు.

చిత్రం : పొన్నాడ మూర్తి

26, జనవరి 2023, గురువారం

సరస్వతీ నమస్తుభ్యం - వసంత పంచమి సరస్వతీ దేవికి పద్య సుమార్చన



 

నా చిత్రానికి డా. ఉమాదేవి ప్రసాదరావు గారు సమర్పించిన పద్య సుమార్చన.

వసంత పంచమి సరస్వతీ దేవికి పద్య సుమార్చన !

🙏
☘️☘️🌸🌸🌸🌸🌸🌸🌸☘️☘️
1)ఉ//
శారద గొల్వగాధిషణ జ్ఞానము
నొందును నిష్కళంకమై
చారుసుహాసినిన్ దలచ చారిమ యేర్పడు నాత్మలోపలన్
పారము లేనినీ దయన పామరు
డైనను కాళిదాసగున్
కోరుదు నాదు వాక్కునను గూర్చొన బ్రాహ్మిణి సత్కళానిధీ!
2)
ఉ //
జ్ఞానముఁబెంచుమా జనని శారద !భారతి! మానసంబునన్
గానను దారినీదుపద కంజము చేరగ జ్ఞానహీననై
తేనెలు చిందుమాటలనుఁదేలికగాఁ బ్రతి పద్యమందునన్
దానము సేయరాగద సుధారస ధారలు జారునట్లుగన్
3)సీ।।
కలువగన్నులజూడ కలిగెను మోదంబు
మోముచంద్రునిజూచి మురిసిపోతి
అరుణాధరపుకాంతి కానంద మొందితి
ముక్కెర వెలుగుకు చొక్కుగలిగె
కోటీర కాంతులు కమనీయ మమ్మరో
కళలకు స్రష్టవు కర్త పత్ని
వల్లకిఁజూచి వివశురాల నై తిని
సౌందర్య రాసివి శారదాంబ
ఆ.వె//
వేధ పత్ని వాణి వేవేల దండాలు
బుద్ధి విద్య నొసగి బ్రోవు మమ్మ
నుడికడలివి నిన్ను నుతియింతు నిరతము
బిడ్డ లందరికిని విద్య నిమ్ము !
(వేధ .. బ్రహ్మ)
4)కం//
సంగీతామృత వర్షిణి
భృంగివలెమనంబుదిరిగె ప్రీతిగ నీకై
పొంగెను హర్షము గంగై
సింగిణి వికసించెనాదు చిత్తములోనన్ !
( సింగిణి - హరివిల్లు )
5)కం //
మూలా నక్షత్ర మునన్
మాలాధరి జన్మనొందె మహత్తు జూపన్
చేలము తుషార ధవళము
కేలున కలదొక్కచిలుక క్రీడించుటకై
6)చం //
సలలితరాగ మొల్కగలసప్తనుదాల్చి విరాజమానయై
విలసిత హంసవాహనపుబెట్టిద మొప్పగ లచ్చికోడలా
నలువకుచెంతజేరి పతి నాలుగుమోము లముద్దు జేయగా
కలుగును గాక సౌఖ్యములు కామితముల్ సమకూరు నిత్తరిన్ !
(సప్త .. వీణ )
7)కం//
పుస్తక పాణీ వాణీ
నిస్తుల విజ్ఞాన రాసి నీరజ నయనా
మస్తకమునందు తెలివిని
వ్యస్తము గానీయకమ్మ పల్కులబోటీ !
➿➿➿➿➿🌺➿➿➿➿➿
ఉమాదేవి జంధ్యాల
చిత్రకారులు పొన్నాడ మూర్తిగారికి కృతజ్ఞతలు 🙏

30, డిసెంబర్ 2022, శుక్రవారం

వీడివో యిదె వింతదొంగ | వేడిపాలు వెన్న వెరజినదొంగ - అన్నమయ్య కీర్తన


 ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన - వీడివో యిదె వింతదొంగ | వేడిపాలు వెన్న వెరజినదొంగ ||

ప|| వీడివో యిదె వింతదొంగ | వేడిపాలు వెన్న వెరజినదొంగ ||
చ|| వెలయ నీట జోప్పువేసేటి దొంగ | తలగాననీక దాగుదొంగ |
తలకక నేలదవ్వేటిదొంగ | తెలిసి సందెకాడ దిరిగేటి దొంగ ||
చ|| అడుగుకింద లోకమడచేటి దొంగ | అడరి తల్లికినైన నలుగుదొంగ |
అడవిలో నెలవైయున్న దొంగ | తొడరి నీలికాసెతో నుండుదొంగ ||
చ|| మోస మింతుల జేయుమునిముచ్చుదొంగ | రాసికెక్కినగుఱ్ఱంపుదొంగ |
వేసాల కిటు వచ్చి వెంకటగిరిమీద | మూసినముత్యమై ముదమందుదొంగ ||


భావం :
అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో పరమాత్ముణ్ణి దొంగగా అభివర్ణిస్తాడు. ఇందులో అవతారాలన్నీ దాగి ఉన్నాయి.గమనించండి.
ఎదుట ఉన్న వ్యక్తిని నిర్దేశించడంలో వీడెవో అనే పదబంధం అన్నమయ్య ఎక్కువగా వాడుతుంటాడు. వేంకటాచలంలో మన కళ్ల కెదురుగా కనబడుతున్న వీడే వింత దొంగ. ఈ వేంకటేశుడే కృష్ణావతారంలో వేడిపాలు, వెన్న కొల్లగొట్టిన దొంగ.
ఈ వేంకటేశుడే ప్రకాశిస్తూ మత్స్యావతారంలో నీటిలో తేలియాడు లేదా మార్గాలు వెదకు దొంగ. కూర్మావతారంలో తల కనబడకుండా దాక్కున్న దొంగ.. (తలదాచుకునేది తాబేలు) చలించక వరహావతారంలో భూమిని తన కోరతో తవ్విన దొంగ. తెలిసి తెలిసి నరసింహావతారంలో సంధ్యాకాలంలో (పగలుకాని, రాత్రికాని) తిరిగిన దొంగ.
ఈ వేంకటేశుడే వామనావతారంలో తన అడుగు కింద లోకాన్నంతటిని అణచిన దొంగ అతిశయించి (అడరి) పరశురామావతారంలో తండ్రి మాట పాటించటం కోసం తల్లిపై కోపించి, ఆమెను సంహరించిన దొంగ. రామావతారంలో అడవిని తన స్థానముగా (నెలవు) చేసుకున్న దొంగ. అనుకరించి (తొడరి) బలరామావతారంలో నల్లటి కుచ్చెళ్ళు పోసిన ధోవతి కట్టిన దొంగ.
ఈ వేంకటేశుడే బుధ్ధావతారంలో త్రిపురాసుర కాంతలను మోసము చేసిన కపట సన్యాసి రూపంలో దొంగ. (ముని ముచ్చుదొంగ) కల్క్యావతారంలో ప్రసిధ్ధి చెందిన (రాసికెక్కు) గుర్రాన్ని ఎక్కి, పాపాత్ములను శిక్షీంచు దొంగ.
ఇన్ని రకాల వేషాలు వేసి – ఇలా వచ్చి వేంకటాచలం మీద తెలిసియు తెలియనట్లు నటించే వానిగాా (మూసిన ముత్యం) తాను ఆనందంగా ఉంటూ, మనందరిని ఆనందంతో ఉంచే దొంగ.
భావం సౌజన్యం : డా. తాడేపల్లి పతంజలి గారు,
చిత్రం : పొన్నాడ మూర్తి

3

24, డిసెంబర్ 2022, శనివారం

చక్రమా హరి చక్రమా వక్రమైన దనజుల వక్కలించవో - అన్నమయ్య కీర్తన



చక్రమా హరి చక్రమా
వక్రమైన దనుజుల వక్కలించవో

చుట్టి చుట్టి పాతాళము చొచ్చి హిరణ్యాక్షుని
చట్టలు చీరిన ఓ చక్రమా
పట్టిన శ్రీహరి చేత పాయక ఈ జగములు
ఒట్టుకొని కావ గదవొ ఓ చక్రమా

పానుకొని దనుజుల బలు కిరీట మణుల
సానల దీరిన ఓ చక్రమా
నానా జీవముల ప్రాణములు గాచి ధర్మ-
మూని నిలువ గదవో ఓ చక్రమా

వెఱచి బ్రహ్మాదులు వేద మంత్రముల నీ
వుఱుట్లు కొనియాడే రో చక్రమా
అఱిముఱి తిరు వేంకటాద్రీశు వీధుల
ఒఱవుల మెఱయుదువో చక్రమా

ఓ చక్రమా ! చుట్టి చుట్టి పాతాళములోకి చొచ్చి  హిరణ్యకశిపుని తమ్ముడయిన  హిరణ్యాక్షుని చుట్టి ఛుట్టి అతను ఎక్కడికి వెళ్తే అక్కడికి వెళ్ళి నిన్ను ధరించిన యజ్ఞవరాహమూర్తితో సహా పాతళములోపలికి వెళ్ళి స్వామిచే ప్రయోగింపబడి హరణ్యాక్షుని చట్టలు చీర్చావు (చంపావు). నిన్ను పట్టుకొన్న మా శ్రీహరి చేతిని విడువక, ఒట్టు పెట్టుకొన్నట్లుగా ఈ లోకానంతటిని రక్షించు. 

ఓ చక్రమా ! పూనుకొని ఈ రాక్షసుల కిరీటములలో ఉన్న మణులలోని మెరుగులు నువ్వు తెచ్చుకున్నావు. (అనేకమంది రాక్షసులు చక్రముతో సంహరింపబడ్డారని భావం)

నీ తళతళలకు భయపడి బ్రహ్మాది దేవతలు నిన్ను శాంతింపచేయుటకు వేదమంత్రములతో నీ ఉరుటను (పరిభ్రమణములను) ఎప్పుడు కొనియాడుతుంటారు. ముందువెనుకలుగా తిరుగుతూ మా పవిత్రమైన వేంకటాచల వాసుని మాడ వీధులలో మెరుపులతో పోలికగా (ఒరవు) మెరుస్తుంటావు. 

భావం సౌజన్యం : డా.  తాడేపల్లి పతంజలి గారు 





15, డిసెంబర్ 2022, గురువారం

దిబ్బలు వెట్టుచి తేలినదిదివో ఉబ్బునీటిపై ఒక హంసా! - అన్నమయ్య కీర్తన

 






దిబ్బలు వెట్టుచి తేలినదిదివో ఉబ్బునీటిపై ఒక హంసా! - అన్నమయ్య కీర్తన

అన్నమయ్య కీర్తన.

అన్నమాచార్యులు ఆ ఆపదమొక్కుల వాడిని హంసగా అభివర్ణిస్తూ రచించిన ఈ పదావళి ఆయన కవితాత్మక దృష్టికి, భావుకతకు ప్రతిబింబం. క్షీరసాగరలో శయనించే ఆ శ్రీమహావిష్ణువు ఆ భాగవతోత్తముడికి, ఎగిసే అలలపై తేలే తెల్లని కలహంసలా కనిపిస్తున్నాడట! ఆ అనుభూతికే అక్షరరూపమిస్తూ  ఈ భక్తకవి ఇలా చెప్తున్నాడు.

దిబ్బలు వెట్టుచి తేలినదిదివో
ఉబ్బునీటిపై ఒక హంసా!

అనువున కమలవిహారమె నెలవై
ఒనరి యున్న దిదె ఒక హంసా!
మనియెడి జీవుల మానస సరసుల
వునికి నున్న దిదె ఒక హంసా!

పాలు నీలు వేర్పరచి, పాలలో
ఓలలాడెనిదె ఒక హంసా!
పాలుపడిన ఈ పరమహంసముల
ఓలినున్న దిదె నొక హంసా!

తడవి రోమరంధ్రముల గ్రుడ్ల
నుడుగక పొదిగీ నొక హంసా!
కడు వేడుక వేంకటగిరిమీదట
నొడలు పెంచె నిదె నొక హంసా!

భావం..  శ్రీమతి బి. కృష్ణకుమారి.

దిబ్బలు వెట్టుచు అంటే సమంగా ఉండే నీటిపై  ఎత్తులు కల్పిస్తూ అని, ఉబ్బునీరు అంటే పొంగుతున్న నీరు అని అర్ధం. పరిశుధ్ధతకు ప్రతిరూపమైన ఆ పరమాత్మను పరమహంసతో పోల్చి పరవశించెను ఆ పదకవితాపితామహుడు.
ఆ శంఖచక్రధారి  శేషసాయిగా శ్రీమహాలక్ష్మితో కలిసే ఉంటాడు. ప్రకృతి పురుషులకు ప్రతీకగా ఇరువురి మధ్య అనుబంధం అంత గాఢమైనది. అలాంటి స్వామిని నిరంతరం సరస్సుని నెలవుగా చేసుకొని జీవించే మరాలంతో సరిపోల్చుతున్నాడు అన్నమయ్య. అంతే కాకుండా లోకంలోని సమస్తజీవులనే మనస్సులనే సరస్సులో భగవంతుడు కొలువై ఉంటాడని ప్రస్ఫుటం చేస్తున్నాడు, హంసకు హిమాలయాల్లోని  మానససరోవరం ఎలాగో, ఆ పరంధాముడికి పరమభక్తుల హృదయాలు కూడా అంతే అంటున్నాడు అన్నమయ్య.
హంస అనగానే నీళ్ళు కలిపిన పాలను ముందు పెడితే నీళ్ళను వదిలి పాలను మాత్రమే తాగుతుందని అనాదిగా వింటున్న ఐతిహాసిక భావన. దీనిని సజ్జనుల విచక్షణ లక్షణానికి ప్రతీకాత్మకంగా సాహుతీవేత్తలు సరిపోల్చుతారు. భగవంతుడు కూడా అలాగే పాపపుణ్యాలనే నీరక్షీరములను వేరు చేసి, పావనచరితుల, పరమహంసల పక్షమే వహిస్తాడు. ఆ పన్నగశయనుడు పాలకడలిలో పవళిస్తుండడం వెనుక పరమార్ధమిదే అని అంటున్నాడు అన్నమయ్య.

హంస తన రెక్కలమాటున పెట్టుకొని గుడ్లను పొదిగినట్లు, భగవంతుడు కూడా అండపిండ బ్రహ్మాండాలను  అంతర్బహిర్యామినిగా ఆక్రమించి సృష్టిని నడుపుతున్నాడట! అలా లోకాలన్నీ ఆయన రక్షణలో మనుగడ సాగిస్తున్నాయట. అంతటి విశిష్టత కలిగిన ఆ పరమాత్ముడు వేడుకగా వేంకటగిరిపై వేంచేసి ఉన్నాడని అన్నమయ్య అభివర్ణిస్తున్నాడు. 'తడవి' అంటే ప్రేమతో తాకి, 'ఉడుగక' అంటే తగ్గక. 'ఒడలు' అంటే శరీరం అని అర్ధాలు. ఆ కారణజన్ముడు కమనీయంగా రచించిన ఆ కీర్తనను శ్రీమాన్ రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు పరిశోధించి ఆ పదాలకు అర్థాలను తేటపరిచారు. ఇలా అన్నమాచార్యుల ఎన్నో కీర్తనలు మనం సులువుగా పాడుకొని పరవశించడానికి రాళ్ళపల్లి వారు పరోక్షకారకులు., వందనీయులు.

సేకరణ. పొన్నాడ లక్ష్మి.
చిత్రలేఖనం : పొన్నాడ మూర్తి

14, డిసెంబర్ 2022, బుధవారం

సఖియను వలచిన వలపులు మురిసెను చెలియను తలచిన సమయము మురిసెను - గజల్


 నా చిత్రానికి మిత్రుడు శ్రీ RVSS Srinivas రచించిన గజల్

సర్వలఘువుల గజల్

సఖియను వలచిన వలపులు మురిసెను
చెలియను తలచిన సమయము మురిసెను
రజతపు గొలుసుల రవళులు మధురము
పదములు కదలిన పథములు మురిసెను
పెదవులు విసిరిన నగవులు తగిలెను
పరిమళసుమముల హృదయము మురిసెను
కనుకలి వదిలెను వెలుగుల ములుకులు
తగిలిన తిమిరపు నయనము మురిసెను
చెలియకు తెలియును వలపులదొరనని
తనువులు కలిసిన క్షణములు మురిసెను
అడుగుల సడివిని వెడలెను విరహము
ప్రియసఖి చొరవకు ప్రణయము మురిసెను
పికముల స్వరములు చెలియకు వరములు
ప్రియసతి పలికిన శ్రవణము మురిసెను.
ప్రణయని అలుకల విడుపులు తరుగవు.
కలహము తొలగిన సరసము మురిసెను
తెలిసెను మదనుని శరముల బలములు
తనువులు అలసిన తడిపము మురిసెను
...
గజల్ శిరోమణి ఆర్ వీ ఎస్ ఎస్ శ్రీనివాస్
9425012468.

మనసు తంత్రులను శృతిచేస్తూ బ్రతుకు గీతం పాడాలి - కవిత


నా చిత్రానికి వర్ధమాన కవయిత్రి సునీతా జోషి రచించిన కవిత.

మనసు తంత్రులను శృతిచేస్తూ
బ్రతుకు గీతం పాడాలి
వేదనెంతో మోదమెంతో
గుండెతోనే పలకాలి
జీవితపు సారాన్ని రంగరించి
ఎత్తు పల్లాలనే పదనిసలుగా
స్వర జతులను పలికించి
సప్తస్వర సంగీత మాధుర్యాన్ని
భావితరాలకు అందించాలి
ఆస్వాదించే హృదయానికి
నిత్యం ఆమని చేరువౌతుంది
ఆకు రాల్చుకునే శిశిరం కూడా
ఆమడదూరం జరగుతుంది
మమతల మాధుర్యాన్ని
అణువణువున నింపుకున్న
ఆ కళాత్మక హృదయానికి
ఈ జగతి కళావేదిక కావాలి
రసానుభూతి చెందే మనసు
తన సొంతమైతే....
ఆపగలదా వయసు అలసట
హద్దులెరుగని అనంతమైన
భావాల విహంగానికి స్వేచ్ఛనిస్తే
తన స్వర మాధుర్యంతో....
విజేతై నిలవదా...ఈ జగతి నేలదా ......
...సునీతా జోషి.



nd 15 ot

ఆతడే ఇన్నియు నిచ్చు నడిగిన వల్లాను చేతిలోనే ఉండగాను చింతించడు హరిని - అన్నమయ్య కీర్తన

  ప. ఆతడే ఇన్నియు నిచ్చు నడిగిన వల్లాను చేతిలోనే ఉండగాను చింతించడు హరిని !! వలనంటే సంపదలు వట్టి ఎలమట బెట్టు అలసి నోప నంటేను అండనే ఉండు ...