30, డిసెంబర్ 2022, శుక్రవారం

వీడివో యిదె వింతదొంగ | వేడిపాలు వెన్న వెరజినదొంగ - అన్నమయ్య కీర్తన


 ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన - వీడివో యిదె వింతదొంగ | వేడిపాలు వెన్న వెరజినదొంగ ||

ప|| వీడివో యిదె వింతదొంగ | వేడిపాలు వెన్న వెరజినదొంగ ||
చ|| వెలయ నీట జోప్పువేసేటి దొంగ | తలగాననీక దాగుదొంగ |
తలకక నేలదవ్వేటిదొంగ | తెలిసి సందెకాడ దిరిగేటి దొంగ ||
చ|| అడుగుకింద లోకమడచేటి దొంగ | అడరి తల్లికినైన నలుగుదొంగ |
అడవిలో నెలవైయున్న దొంగ | తొడరి నీలికాసెతో నుండుదొంగ ||
చ|| మోస మింతుల జేయుమునిముచ్చుదొంగ | రాసికెక్కినగుఱ్ఱంపుదొంగ |
వేసాల కిటు వచ్చి వెంకటగిరిమీద | మూసినముత్యమై ముదమందుదొంగ ||


భావం :
అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో పరమాత్ముణ్ణి దొంగగా అభివర్ణిస్తాడు. ఇందులో అవతారాలన్నీ దాగి ఉన్నాయి.గమనించండి.
ఎదుట ఉన్న వ్యక్తిని నిర్దేశించడంలో వీడెవో అనే పదబంధం అన్నమయ్య ఎక్కువగా వాడుతుంటాడు. వేంకటాచలంలో మన కళ్ల కెదురుగా కనబడుతున్న వీడే వింత దొంగ. ఈ వేంకటేశుడే కృష్ణావతారంలో వేడిపాలు, వెన్న కొల్లగొట్టిన దొంగ.
ఈ వేంకటేశుడే ప్రకాశిస్తూ మత్స్యావతారంలో నీటిలో తేలియాడు లేదా మార్గాలు వెదకు దొంగ. కూర్మావతారంలో తల కనబడకుండా దాక్కున్న దొంగ.. (తలదాచుకునేది తాబేలు) చలించక వరహావతారంలో భూమిని తన కోరతో తవ్విన దొంగ. తెలిసి తెలిసి నరసింహావతారంలో సంధ్యాకాలంలో (పగలుకాని, రాత్రికాని) తిరిగిన దొంగ.
ఈ వేంకటేశుడే వామనావతారంలో తన అడుగు కింద లోకాన్నంతటిని అణచిన దొంగ అతిశయించి (అడరి) పరశురామావతారంలో తండ్రి మాట పాటించటం కోసం తల్లిపై కోపించి, ఆమెను సంహరించిన దొంగ. రామావతారంలో అడవిని తన స్థానముగా (నెలవు) చేసుకున్న దొంగ. అనుకరించి (తొడరి) బలరామావతారంలో నల్లటి కుచ్చెళ్ళు పోసిన ధోవతి కట్టిన దొంగ.
ఈ వేంకటేశుడే బుధ్ధావతారంలో త్రిపురాసుర కాంతలను మోసము చేసిన కపట సన్యాసి రూపంలో దొంగ. (ముని ముచ్చుదొంగ) కల్క్యావతారంలో ప్రసిధ్ధి చెందిన (రాసికెక్కు) గుర్రాన్ని ఎక్కి, పాపాత్ములను శిక్షీంచు దొంగ.
ఇన్ని రకాల వేషాలు వేసి – ఇలా వచ్చి వేంకటాచలం మీద తెలిసియు తెలియనట్లు నటించే వానిగాా (మూసిన ముత్యం) తాను ఆనందంగా ఉంటూ, మనందరిని ఆనందంతో ఉంచే దొంగ.
భావం సౌజన్యం : డా. తాడేపల్లి పతంజలి గారు,
చిత్రం : పొన్నాడ మూర్తి

3

24, డిసెంబర్ 2022, శనివారం

చక్రమా హరి చక్రమా వక్రమైన దనజుల వక్కలించవో - అన్నమయ్య కీర్తన



చక్రమా హరి చక్రమా
వక్రమైన దనుజుల వక్కలించవో

చుట్టి చుట్టి పాతాళము చొచ్చి హిరణ్యాక్షుని
చట్టలు చీరిన ఓ చక్రమా
పట్టిన శ్రీహరి చేత పాయక ఈ జగములు
ఒట్టుకొని కావ గదవొ ఓ చక్రమా

పానుకొని దనుజుల బలు కిరీట మణుల
సానల దీరిన ఓ చక్రమా
నానా జీవముల ప్రాణములు గాచి ధర్మ-
మూని నిలువ గదవో ఓ చక్రమా

వెఱచి బ్రహ్మాదులు వేద మంత్రముల నీ
వుఱుట్లు కొనియాడే రో చక్రమా
అఱిముఱి తిరు వేంకటాద్రీశు వీధుల
ఒఱవుల మెఱయుదువో చక్రమా

ఓ చక్రమా ! చుట్టి చుట్టి పాతాళములోకి చొచ్చి  హిరణ్యకశిపుని తమ్ముడయిన  హిరణ్యాక్షుని చుట్టి ఛుట్టి అతను ఎక్కడికి వెళ్తే అక్కడికి వెళ్ళి నిన్ను ధరించిన యజ్ఞవరాహమూర్తితో సహా పాతళములోపలికి వెళ్ళి స్వామిచే ప్రయోగింపబడి హరణ్యాక్షుని చట్టలు చీర్చావు (చంపావు). నిన్ను పట్టుకొన్న మా శ్రీహరి చేతిని విడువక, ఒట్టు పెట్టుకొన్నట్లుగా ఈ లోకానంతటిని రక్షించు. 

ఓ చక్రమా ! పూనుకొని ఈ రాక్షసుల కిరీటములలో ఉన్న మణులలోని మెరుగులు నువ్వు తెచ్చుకున్నావు. (అనేకమంది రాక్షసులు చక్రముతో సంహరింపబడ్డారని భావం)

నీ తళతళలకు భయపడి బ్రహ్మాది దేవతలు నిన్ను శాంతింపచేయుటకు వేదమంత్రములతో నీ ఉరుటను (పరిభ్రమణములను) ఎప్పుడు కొనియాడుతుంటారు. ముందువెనుకలుగా తిరుగుతూ మా పవిత్రమైన వేంకటాచల వాసుని మాడ వీధులలో మెరుపులతో పోలికగా (ఒరవు) మెరుస్తుంటావు. 

భావం సౌజన్యం : డా.  తాడేపల్లి పతంజలి గారు 





15, డిసెంబర్ 2022, గురువారం

దిబ్బలు వెట్టుచి తేలినదిదివో ఉబ్బునీటిపై ఒక హంసా! - అన్నమయ్య కీర్తన

 






దిబ్బలు వెట్టుచి తేలినదిదివో ఉబ్బునీటిపై ఒక హంసా! - అన్నమయ్య కీర్తన

అన్నమయ్య కీర్తన.

అన్నమాచార్యులు ఆ ఆపదమొక్కుల వాడిని హంసగా అభివర్ణిస్తూ రచించిన ఈ పదావళి ఆయన కవితాత్మక దృష్టికి, భావుకతకు ప్రతిబింబం. క్షీరసాగరలో శయనించే ఆ శ్రీమహావిష్ణువు ఆ భాగవతోత్తముడికి, ఎగిసే అలలపై తేలే తెల్లని కలహంసలా కనిపిస్తున్నాడట! ఆ అనుభూతికే అక్షరరూపమిస్తూ  ఈ భక్తకవి ఇలా చెప్తున్నాడు.

దిబ్బలు వెట్టుచి తేలినదిదివో
ఉబ్బునీటిపై ఒక హంసా!

అనువున కమలవిహారమె నెలవై
ఒనరి యున్న దిదె ఒక హంసా!
మనియెడి జీవుల మానస సరసుల
వునికి నున్న దిదె ఒక హంసా!

పాలు నీలు వేర్పరచి, పాలలో
ఓలలాడెనిదె ఒక హంసా!
పాలుపడిన ఈ పరమహంసముల
ఓలినున్న దిదె నొక హంసా!

తడవి రోమరంధ్రముల గ్రుడ్ల
నుడుగక పొదిగీ నొక హంసా!
కడు వేడుక వేంకటగిరిమీదట
నొడలు పెంచె నిదె నొక హంసా!

భావం..  శ్రీమతి బి. కృష్ణకుమారి.

దిబ్బలు వెట్టుచు అంటే సమంగా ఉండే నీటిపై  ఎత్తులు కల్పిస్తూ అని, ఉబ్బునీరు అంటే పొంగుతున్న నీరు అని అర్ధం. పరిశుధ్ధతకు ప్రతిరూపమైన ఆ పరమాత్మను పరమహంసతో పోల్చి పరవశించెను ఆ పదకవితాపితామహుడు.
ఆ శంఖచక్రధారి  శేషసాయిగా శ్రీమహాలక్ష్మితో కలిసే ఉంటాడు. ప్రకృతి పురుషులకు ప్రతీకగా ఇరువురి మధ్య అనుబంధం అంత గాఢమైనది. అలాంటి స్వామిని నిరంతరం సరస్సుని నెలవుగా చేసుకొని జీవించే మరాలంతో సరిపోల్చుతున్నాడు అన్నమయ్య. అంతే కాకుండా లోకంలోని సమస్తజీవులనే మనస్సులనే సరస్సులో భగవంతుడు కొలువై ఉంటాడని ప్రస్ఫుటం చేస్తున్నాడు, హంసకు హిమాలయాల్లోని  మానససరోవరం ఎలాగో, ఆ పరంధాముడికి పరమభక్తుల హృదయాలు కూడా అంతే అంటున్నాడు అన్నమయ్య.
హంస అనగానే నీళ్ళు కలిపిన పాలను ముందు పెడితే నీళ్ళను వదిలి పాలను మాత్రమే తాగుతుందని అనాదిగా వింటున్న ఐతిహాసిక భావన. దీనిని సజ్జనుల విచక్షణ లక్షణానికి ప్రతీకాత్మకంగా సాహుతీవేత్తలు సరిపోల్చుతారు. భగవంతుడు కూడా అలాగే పాపపుణ్యాలనే నీరక్షీరములను వేరు చేసి, పావనచరితుల, పరమహంసల పక్షమే వహిస్తాడు. ఆ పన్నగశయనుడు పాలకడలిలో పవళిస్తుండడం వెనుక పరమార్ధమిదే అని అంటున్నాడు అన్నమయ్య.

హంస తన రెక్కలమాటున పెట్టుకొని గుడ్లను పొదిగినట్లు, భగవంతుడు కూడా అండపిండ బ్రహ్మాండాలను  అంతర్బహిర్యామినిగా ఆక్రమించి సృష్టిని నడుపుతున్నాడట! అలా లోకాలన్నీ ఆయన రక్షణలో మనుగడ సాగిస్తున్నాయట. అంతటి విశిష్టత కలిగిన ఆ పరమాత్ముడు వేడుకగా వేంకటగిరిపై వేంచేసి ఉన్నాడని అన్నమయ్య అభివర్ణిస్తున్నాడు. 'తడవి' అంటే ప్రేమతో తాకి, 'ఉడుగక' అంటే తగ్గక. 'ఒడలు' అంటే శరీరం అని అర్ధాలు. ఆ కారణజన్ముడు కమనీయంగా రచించిన ఆ కీర్తనను శ్రీమాన్ రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు పరిశోధించి ఆ పదాలకు అర్థాలను తేటపరిచారు. ఇలా అన్నమాచార్యుల ఎన్నో కీర్తనలు మనం సులువుగా పాడుకొని పరవశించడానికి రాళ్ళపల్లి వారు పరోక్షకారకులు., వందనీయులు.

సేకరణ. పొన్నాడ లక్ష్మి.
చిత్రలేఖనం : పొన్నాడ మూర్తి

14, డిసెంబర్ 2022, బుధవారం

సఖియను వలచిన వలపులు మురిసెను చెలియను తలచిన సమయము మురిసెను - గజల్


 నా చిత్రానికి మిత్రుడు శ్రీ RVSS Srinivas రచించిన గజల్

సర్వలఘువుల గజల్

సఖియను వలచిన వలపులు మురిసెను
చెలియను తలచిన సమయము మురిసెను
రజతపు గొలుసుల రవళులు మధురము
పదములు కదలిన పథములు మురిసెను
పెదవులు విసిరిన నగవులు తగిలెను
పరిమళసుమముల హృదయము మురిసెను
కనుకలి వదిలెను వెలుగుల ములుకులు
తగిలిన తిమిరపు నయనము మురిసెను
చెలియకు తెలియును వలపులదొరనని
తనువులు కలిసిన క్షణములు మురిసెను
అడుగుల సడివిని వెడలెను విరహము
ప్రియసఖి చొరవకు ప్రణయము మురిసెను
పికముల స్వరములు చెలియకు వరములు
ప్రియసతి పలికిన శ్రవణము మురిసెను.
ప్రణయని అలుకల విడుపులు తరుగవు.
కలహము తొలగిన సరసము మురిసెను
తెలిసెను మదనుని శరముల బలములు
తనువులు అలసిన తడిపము మురిసెను
...
గజల్ శిరోమణి ఆర్ వీ ఎస్ ఎస్ శ్రీనివాస్
9425012468.

మనసు తంత్రులను శృతిచేస్తూ బ్రతుకు గీతం పాడాలి - కవిత


నా చిత్రానికి వర్ధమాన కవయిత్రి సునీతా జోషి రచించిన కవిత.

మనసు తంత్రులను శృతిచేస్తూ
బ్రతుకు గీతం పాడాలి
వేదనెంతో మోదమెంతో
గుండెతోనే పలకాలి
జీవితపు సారాన్ని రంగరించి
ఎత్తు పల్లాలనే పదనిసలుగా
స్వర జతులను పలికించి
సప్తస్వర సంగీత మాధుర్యాన్ని
భావితరాలకు అందించాలి
ఆస్వాదించే హృదయానికి
నిత్యం ఆమని చేరువౌతుంది
ఆకు రాల్చుకునే శిశిరం కూడా
ఆమడదూరం జరగుతుంది
మమతల మాధుర్యాన్ని
అణువణువున నింపుకున్న
ఆ కళాత్మక హృదయానికి
ఈ జగతి కళావేదిక కావాలి
రసానుభూతి చెందే మనసు
తన సొంతమైతే....
ఆపగలదా వయసు అలసట
హద్దులెరుగని అనంతమైన
భావాల విహంగానికి స్వేచ్ఛనిస్తే
తన స్వర మాధుర్యంతో....
విజేతై నిలవదా...ఈ జగతి నేలదా ......
...సునీతా జోషి.



nd 15 ot

10, డిసెంబర్ 2022, శనివారం

కవిసార్వభౌమ, స్వరాజ్యకవి - వడ్డాది సీతారామాంజనేయ కవి -




వడ్డాది సీతారామాంజనేయులు కవి రచించిన దండాలు దండాలు భారత మాత గేయం ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది. ఆ పాట ఆంగ్లేయుల పాలనను విశదపరుస్తుంది.

''దండాలు దండాలు భారతమాత
నీవందుకోని దీవించు భారతమాత
నీవందుకోని దీవించు భారతమాత
దండాలు దండాలు భారత మాత
మా కొంపల్ని కూల్చినారే భారతమాత''

కవిసార్వభౌమ, స్వరాజ్యకవి కీ. శే. వడ్డాది సీతారామాంజనేయులు. నేను 3rd Form (అంటే ఇప్పుడు 8th class అన్నమాట) చదువుకుంటున్నప్పుడు మా తెలుగు మాస్టారు. (pencil sketch)
వడ్డాది సీతారామాంజనేయులు కవి గారు రచించిన దండాలు దండాలు భారత మాత గేయం ఎంతో బహుళ ప్రాచుర్యం పొందింది. ఆ పాట ఆంగ్లేయుల పాలనను విశదపరుస్తుంది.
''దండాలు దండాలు భారతమాత
నీవందుకోని దీవించు భారతమాత
నీవందుకోని దీవించు భారతమాత
దండాలు దండాలు భారత మాత
మా కొంపల్ని కూల్చినారే భారతమాత''
వీరు మహాత్మా గాంధి గారి పిలుపుమేరకు ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నారు. కారాగార శిక్షననుభవించారు. కొన్నాళ్ళు తెలుగు మాస్టారుగా పనిచేసారు. వారు పద్యం చదివి పాఠం చెబుతూ ఉంటే లేవబుధ్ధికాదు. అయితే వారు ఇంత ప్రముఖ వ్యక్తులని అప్పుడు తెలియదు. నేను చూసిన సీతారామంజనేయ కవి గారు గుండు, పిలకతో ఉండేవారు. వారి reference picture దొరకక ఇన్నాళ్ళూ వారి చిత్రాన్ని గీయలేకపోయాను. ఈరోజు వారు రచించిన పుస్తకం మీద ముఖచిత్రం net లో కనిపించింది. నేను చిత్రీకరిస్తున్న విశాఖ మహనీయుల చిత్రాలలో భాగంగా వీరి చిత్రాన్ని చిత్రీకరించుకునే భాగ్యం కలిగింది. ఓ మిత్రుడు ప్రచురించబోతున్న 'విశాఖ మాన్యులు' పుస్తకంలో కూడా ఈ చిత్రం చోటుచేసుకోబోతోంది అని తెలిసి ఆనందించాను.
ధన్యవాదాలు


9, డిసెంబర్ 2022, శుక్రవారం

ఆనందనిలయ ప్రహ్లాదవరదా భానుశశినేత్ర జయ ప్రహ్లాదవరదా - అన్నమయ్య కీర్తన


చిత్ర లేఖనం : పొన్నాడ మూర్తి

(॥పల్లవి॥)
ఆనందనిలయ ప్రహ్లాదవరదా
భానుశశినేత్ర జయ ప్రహ్లాదవరదా

(॥ఆనం॥)
పరమపురుష నిత్య ప్రహ్లాదవరదా
హరి యచ్యుతానంత ప్రహ్లాదవరదా
పరిపూర్ణ గోవింద ప్రహ్లాదవరదా
భరిత కల్యాణగుణ ప్రహ్లాదవరదా

(॥ఆనం॥)
భవరోగసంహరణ ప్రహ్లాదవరదా
అవిరళ కేశవ ప్రహ్లాదవరదా
పవమాననుతకీర్తి ప్రహ్లాదవరదా
భవపితామహవంద్య ప్రహ్లాదవరదా

(॥ఆనం॥)
బలయుక్త నరసింహ ప్రహ్లాదవరదా
లలిత శ్రీవేంకటాద్రి ప్రహ్లాదవరదా
ఫలితకరుణారస ప్రహ్లాదవరదా
బలివంశకారణ ప్రహ్లాదవరదా


భావం ః 

 

ఆనందనిలయుడైన ఓ ప్రహ్లాదవరదా నీకు జయమగుగాక ! సూర్యచంద్రులు కన్నులుగాగల ఓ నరసింహస్వామీ నీకు జయము పలికెదను ప్రభూ ! 

స్వామీ ! నీవు పరమపురుషుడవు.  శ్రీహరివి. నాశనములేని అచ్యుతడవు. నీకు పరిపూర్ణత తప్ప కొద్దిగా ఉండటం అనేది లేదు. గోవులవంటి  సమస్త జీవులను పాలించే గోవిందుడవు. నీవే ప్రహ్లాదవరదుడవు. అట్టి నీకు జయమగుగాక!

పురాకృతకర్మలవల్ల సంప్రాప్తమయ్యే భవరోగమును అణచగల శక్తి నీకు మాత్రమే ఉన్నది. నీవు అవిరళమైనవాడివి. కేశవుడవు. పవమననుత కీర్తివి. పితామహవంద్యుడవు. భవుడవు. అట్టి ప్రహ్లాదవరదుడా ! నీకు జయమగుగాక ! 

ప్రభూ నీవు అమిత బలశాలివి. వేంకటాద్రి మీదనున్న లలిత శృంగార రాయుడైన శ్రీవేంకటేశ్వరిడివి నీవే. కరుణారసమును ప్రతిఫలించే ప్రహ్లాదవరదుడైన కారుణ్యమూర్తివి నీవే! బలివంశమును రక్షించి పోషించిన త్రివిక్రముడవు నీవే ! అట్టి నీకు జయమగుగాక!


 సౌజన్యం ః గీతాదీక్ష - geetadeeksha.com

 


8, డిసెంబర్ 2022, గురువారం

పదవుల నొక ముద్దిడగా - కవి సామ్రాట్ కీ. శే. నోరి నరసింహ శాస్త్రి పద్యములు


 My Pencil sketch 


పెదవుల నొక ముద్దిడగా

సదయత నొప్పితివి మేలు సకియా, ఇదె నా

పెదవుల గదించి పెదవులు

వదలను పలవశత ప్రాణి వదలెడు దాకన్


వదలర పెదవులు వదలర,

సద మద మయితిని గదయ్యొ సామీ యపుడే

వదలితి నీ ముద్దుల కీ

పెదవుల, నిక వదలి బ్రదికి బ్రదికింపు ననున్ !


(కవి సామ్రాట్ కీ. శే. నోరి నరసింహ శాస్త్రి పద్యములు)

4, డిసెంబర్ 2022, ఆదివారం

దేవానంద్ - చరిత్ర సృష్టీంచిన భారతీయ నటుడు

 




Devanand - black and white pencil sketch drawn by me.

ప్రముఖ భారతీయ ఆంగ్ల రచయిత ఆర్కె నారాయణ్ రచించిన 'గైడ్' నవల సినిమాగా తీస్తే బాగుంటుందని దేవానంద్ కి ఓ మిత్రుని సలహా.. ఆ నవల రాత్రంతా ఏకధాటిని చదవడం, రచయితని ఒప్పించడం అన్నీ చకాచకా సాగిపోయాయి. అయితే నవల లో కధానాయిక పాత్రని low light లో చూపించడం భారతీయు ప్రేక్షకులు స్వీకరిస్తారా లేదా అన్నది ఓ పెద్ద సమస్య. అటువంటి నవలని చిత్రంగా నిర్మించాలంటే అదొక పెద్ద సాహసమే..! 'వద్దు.. నష్టపోతావు' అని మిత్రులు చెప్పినా సాహసించాడు దేవానంద్.


దర్శకునిగా ఎవర్ని పెట్టుకోవాలి అన్నగారు చేతన్ ఆనంద్ నా, లేక రాజ్ ఖోస్లా నా? అనే అంశంపై తర్జన భర్జన లు జరిగిన పిమ్మట చేతన్ ఆనంద్ నే దర్శకునిగా పెట్టుకున్నాడు. అయితే S D Burman పాడిన 'వహా కౌన హై తెరా' పాట దృశ్యీకరించడం కూడా అయిపోయిన తర్వాత హీరోయిన్ ఎంపిక విషయంలో అన్నగారితో విభేదాలు తలెత్తటంటో చేతన్ అనంద్ ఈ project నుండి తొలగిపోయాడు. అప్పుడు తమ్ముడు విజయ్ ఆనంద్ ని దర్శకుడిగా నియమించుకున్నాడు.

సంగీత దర్శకుణ్ణి ఎస్.డి. బర్మన్ ని పెట్టుకుంటే ఆయనకి heart attack రావడంతో తాను కొనసాగించలేనని మరో దర్శకుడికి ఆ బాధ్యతలు అప్పగించమన్నాడు బర్మన్ దా. అందుకు దేవానంద్ ససేమిరా అంగీకరించలేదుట. మీరు కోలుకునేవరకూ వేచి ఉంటానని చెప్పి, అంతవరకూ నిరీక్షించి పాటలన్నీ ఆయనచేతనే కంపోజ్ చేయించాడు.

ఇంక పాటల రచయిత విషయంలోనూ సమస్య ఎదురైంది. హస్రత్ జైపూరి ని పాటల రచయితగా నియమించుకున్నారు. కాని ఓ పాట lyrics లో మార్పులు చేయమని బర్మన్ దా అడిగితే వారు దానికి అంగీకరించలేదుట . ఒప్పందమైన పారితోషకాన్ని వారికి ఇచ్చేసి, పాటల రచన బాధ్యతని శైలేంద్ర కి అప్పగించారు.

ఇంకా ఎన్నో సమస్యలతో ఎంతో ధైర్యంతో ప్రారంభించిన ఈ చిత్రం అనూహ్యంగా అఖండ విజయం సాధించింది. భారతీయ చలనచిత్ర చరిత్రలో ఇదొక classic గా పేరొందింది. పలు పురస్కారాలు దక్కించుకుంది. 'దేవానంద్ అంటే గైడ్, గైడ్ అంటే దేవానంద్' అనిపించుకుంది.

దేవానంద్ నటించిన మేటి చిత్రాలు గైడ్, హమ్ దోనోం, కాలాపాని ఇత్యాది చిత్రాలు పలువురి ప్రశంసలు పొందాయి. పురస్కారాలు దక్కించుకున్నాయి.

ఈ రోజు దేవానంద్ వర్ధంతి సందర్భంగా నా చిత్ర నివాళి.

(సేకరణ : ఇక్కడా, అక్కడా)

దాచుకో నీపాదాలకు దగ నే జేసినపూజ లివి - అన్నమయ్య కీర్తన


 ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన : దాచుకో నీ పాదాలకు దగ నే జేసిన పూజ లివి.

దాచుకో నీపాదాలకు - దగ నే జేసినపూజ లివి
పూచి నీకీరీతిరూప - పుష్పము లివి యయ్యా
..
వొక్కసంకీర్తనే చాలు - వొద్దికైమమ్ము రక్షించగ
తక్కినవి భాండారాన - దాచి వుండనీ
వెక్కసమగునీ నామము - వెలసులభము ఫల మధికము
దిక్కై నన్నేలితి విక నవి తీరనినాధనమయ్యా
..
నానాలికపైనుండి - నానాసంకీర్తనలు
పూని నాచే నిన్ను -బొగడించితివి
వేనామాలవెన్నుడా -వినుతించ నెంతవాడ
కానిమ్మని నా కీపుణ్యము -గట్టితి వింతేయయ్యా
..
యీమాట గర్వము గాదు - నీ మహిమే కొనియాడితిగాని
చేముంచి నాస్వాతంత్ర్యము - చెప్పినవాడగాను
నేమాన బాడేవాడను - నేరము లెంచకుమీ
శ్రీమాధవ నే నీదాసుడ - శ్రీవేంకటేశుడవయ్యా
అర్ధములు : పూచి : పూని, కీరితిరూపపుష్పములు = కీర్తి రూపముననున్న పూలు, వేనామాల వెన్నుడా = సహస్రరూపములగల విష్ణుడా, చేముంచి = పనిబూని, నేమానన్ = నియమముతో
--------------------------------------------------------------------------
భావం సౌజన్యం : "సాహిత్యశిరోమణి' సుముద్రాల లక్ష్మణయ్య
దేవా! నేను రచించిన ఈ సంకీర్తనలు నీ చరణములకు తగురీతిగా పూని నేనొర్చిన పూజలే. ఇవి నీ యశోరూపములైన కుసుమములు. కాన భద్రముగా దాచుకొనుము.
వేలకొలదిగా నున్న ఈ పాటలలో అన్ని విధముల అనుకూలమై మమ్ము కాపాడుటకు ఒక్కపాటయే చాలు. మిగిలినవెల్లా భాండాగారములో దాచి ఉండనిమ్ము. నీ నామము దుర్లభము. దాని వెల తక్కువ. కాని దాని ఫలము మిక్కిలి దొడ్డది. ఆ నామ సంకీర్తన ప్రభావముచేతనే నాకు దిక్కై నన్ను నీవు రక్షించితివి. ఇక నీ నామ సంకీర్తనలే నాకు తరిగిపోని సంపదలయ్యా..!
అందుకని పూని నా నాలుకపై నిలిచి పెక్కు సంకీర్తనలతో నాచే నిన్ను స్తుతింపజేసితివి. వేయి నామములుగల విష్ణుదేవా నిన్ను స్తుతింప నేనెంతవాడను? నీవే నాపై దయతలచి కానిమ్మని నాకీ పుణ్యము అంటగట్టితివి. ఇంతే.
నేనీమాట గర్వముతో పలుకుటలేదు. నీ మహిమనే నేనిట్లు నుతించితిని కాని పనిబూని నా స్వాతంత్ర్యమును నేను చెప్పుకొనలేదు. నియమము తప్పక నిన్ను నిత్యము గానము చేయుచున్నాను. నాలోని తప్పులెంచకు. శ్రీమాధవా! నీవు శ్రీవేంకటేశ్వరుడవు. నేను నీ దాసుడనయ్యా..!

19, నవంబర్ 2022, శనివారం

అది నాయపరాధ మిది నా అపరాధ - మదియు నిదియు నాయపరాధము.! - అన్నమయ్య కీర్తన


 ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన.

ప. అది నాయపరాధ మిది నా అపరాధ - మదియు నిదియు నాయపరాధము.!
1. నెరయ రూపములెల్ల నీ రూపమే కా నరయని యది నా యపరాధము
పరిపూర్ణుఁడగు నిన్నుఁ బరిచ్చిన్నునిఁగా నరయుట నా యపరాధము !
2. జీవత్మునిఁ గాఁ జింతింపఁ దలఁచుట యా వంక నది నా యపరాధము
సేవించి నిను నాత్మఁ జింతింపకుండుట ఆవల నిది నా యపరాధము !
౩. ఈడెరుఁగక వేంకటేశుఁడ నినుఁగొని యాడుట యది నా యపరాధము
ఏడఁ జూచిన నా ఎదుర నుండఁగ నిన్ను నాద నీడ వెదకు తపరాధము.
భావము:
దేవా! అది నా తప్పు, ఇదియు నా తప్పు, రెండునూ నా తప్పులే.
విశ్వమున గోచరించు సమస్త రూపములు నీ రూపమే అని గుర్తించక పోవడం నా తప్పు. పరిపూర్ణుడ వైన నిన్ను దేశకాల నామ రూపాదులకు లోబడిన వానిగా తలచుట నా తప్పిదమే.
పరమాత్ముడవైన నిన్ను సాధారణ జీవాత్మునిగా చింతించుట నా తప్పు. దివ్యమంగళమూర్తివైన నిన్ను సేవించి, చిత్తములో నిను స్మరింపకపోవడం నా తప్పిదమే.
నిన్ను సరిగ్గా తెలుసుకోక నిన్ను నేను స్తుతింపబూనుట నా అపరాధము. సర్వత్ర వ్యాప్తుడవై యున్న నిన్ను ఎక్కడో ఉన్నావని అక్కడ ఇక్కడ వెదుకబోవుట నాయొక్క ఘోర అపరాధము.
విశ్వమంతా వివిధరూపములలో గోచరించే పరమాత్ముని తెలుసుకోలేక పోవడం మన అపరాధము. విశ్వమంతా వ్యాపించిన ఆ భగవంతుడిని కాన లేక ఇక్కడ అక్కడా వెతుకులాడటం కూడా మన అపరాధమే అని అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో వివరించాడు.
(సేకరణ)

ఆతడే ఇన్నియు నిచ్చు నడిగిన వల్లాను చేతిలోనే ఉండగాను చింతించడు హరిని - అన్నమయ్య కీర్తన

  ప. ఆతడే ఇన్నియు నిచ్చు నడిగిన వల్లాను చేతిలోనే ఉండగాను చింతించడు హరిని !! వలనంటే సంపదలు వట్టి ఎలమట బెట్టు అలసి నోప నంటేను అండనే ఉండు ...