19, నవంబర్ 2022, శనివారం

అది నాయపరాధ మిది నా అపరాధ - మదియు నిదియు నాయపరాధము.! - అన్నమయ్య కీర్తన


 ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన.

ప. అది నాయపరాధ మిది నా అపరాధ - మదియు నిదియు నాయపరాధము.!
1. నెరయ రూపములెల్ల నీ రూపమే కా నరయని యది నా యపరాధము
పరిపూర్ణుఁడగు నిన్నుఁ బరిచ్చిన్నునిఁగా నరయుట నా యపరాధము !
2. జీవత్మునిఁ గాఁ జింతింపఁ దలఁచుట యా వంక నది నా యపరాధము
సేవించి నిను నాత్మఁ జింతింపకుండుట ఆవల నిది నా యపరాధము !
౩. ఈడెరుఁగక వేంకటేశుఁడ నినుఁగొని యాడుట యది నా యపరాధము
ఏడఁ జూచిన నా ఎదుర నుండఁగ నిన్ను నాద నీడ వెదకు తపరాధము.
భావము:
దేవా! అది నా తప్పు, ఇదియు నా తప్పు, రెండునూ నా తప్పులే.
విశ్వమున గోచరించు సమస్త రూపములు నీ రూపమే అని గుర్తించక పోవడం నా తప్పు. పరిపూర్ణుడ వైన నిన్ను దేశకాల నామ రూపాదులకు లోబడిన వానిగా తలచుట నా తప్పిదమే.
పరమాత్ముడవైన నిన్ను సాధారణ జీవాత్మునిగా చింతించుట నా తప్పు. దివ్యమంగళమూర్తివైన నిన్ను సేవించి, చిత్తములో నిను స్మరింపకపోవడం నా తప్పిదమే.
నిన్ను సరిగ్గా తెలుసుకోక నిన్ను నేను స్తుతింపబూనుట నా అపరాధము. సర్వత్ర వ్యాప్తుడవై యున్న నిన్ను ఎక్కడో ఉన్నావని అక్కడ ఇక్కడ వెదుకబోవుట నాయొక్క ఘోర అపరాధము.
విశ్వమంతా వివిధరూపములలో గోచరించే పరమాత్ముని తెలుసుకోలేక పోవడం మన అపరాధము. విశ్వమంతా వ్యాపించిన ఆ భగవంతుడిని కాన లేక ఇక్కడ అక్కడా వెతుకులాడటం కూడా మన అపరాధమే అని అన్నమయ్య ఈ కీర్తనలో వివరించాడు.
(సేకరణ)

15, నవంబర్ 2022, మంగళవారం

మునిమాణిక్యం నరసింహారావు - కాంతం కధల సృష్టికర్త - pencil sketch

Pencil sketch


ఈ నెల తెలుగుతల్లి కెనడా పత్రికలో నేను చిత్రీకరించిన ఈ చిత్రం 'మూర్తిమంతమాయె'  శీర్షికలో ప్రచురించబడింది. పత్రిక యాజమాన్యానికి నా ధన్యవాదాలు.

ఆయన రాసిన మొదటి నవల ‘టీకప్పులో తుఫాను’. ఇందులోనే మొట్టమొదటిగా కాంతం పాత్ర కనపడుతుంది. కాంతం కుటుంబం పేద కుటుంబం. కాంతం కథలలో ఒకటి ఆయన  రేడియో నాటకంగా రాస్తే ఆయన కుమార్తె కాంతంగా వేసి అందరినీ మెప్పించింది. ఆయన "కాంతం కథల" కి ఆయన భార్యే ప్రేరణ, స్ఫూర్తి. నిజ జీవితంలోనే దాంపత్య సన్నివేశాలను, చిన్న సంఘటనలను ఆధారంగా చేసుకుని రాసినవి కాబట్టే ఇప్పటికీ కాంతం కథలు నిత్య నూతనమనిపిస్తాయి. ఇటువంటి ‘కాంతం’ చనిపోగానే ఆయన చాలా దిగులు చెందారు. వెంటనే ఎక్కువగానే ప్రేమించే పెద్దమ్మాయి రుక్కుతల్లి మరణించింది. దాన్ని తట్టుకోవడానికి రచనలు చేసేవారనిపిస్తుంది. కొంతకాలానికి రాజ్యలక్ష్మిని రెండవ భార్యగా చేసుకున్నారు.

ఆయన రాసిన మొదటి నవల ‘టీకప్పులో తుఫాను’. ఇందులోనే మొట్టమొదటిగా కాంతం పాత్ర కనపడుతుంది. కాంతం కుటుంబం పేద కుటుంబం. కాంతం కథలలో ఒకటి ఆయన రేడియో నాటకంగా రాస్తే ఆయన కుమార్తె కాంతంగా వేసి అందరినీ మెప్పించింది. ఆయన "కాంతం కథల" కి ఆయన భార్యే ప్రేరణ, స్ఫూర్తి. నిజ జీవితంలోనే దాంపత్య సన్నివేశాలను, చిన్న సంఘటనలను ఆధారంగా చేసుకుని రాసినవి కాబట్టే ఇప్పటికీ కాంతం కథలు నిత్య నూతనమనిపిస్తాయి. ఇటువంటి ‘కాంతం’ చనిపోగానే ఆయన చాలా దిగులు చెందారు. వెంటనే ఎక్కువగానే ప్రేమించే పెద్దమ్మాయి రుక్కుతల్లి మరణించింది. దాన్ని తట్టుకోవడానికి రచనలు చేసేవారనిపిస్తుంది. కొంతకాలానికి రాజ్యలక్ష్మిని రెండవ భార్యగా చేసుకున్నారు.

తన రచనల ద్వారా మధ్యతరగతి సంసారంలోని సరిగమల్ని ఎన్నింటినో వినిపించాడు మునిమాణిక్యం. తెలుగు హాస్యరచయితలలో మునిమాణిక్యం గారికి ఒక విశిష్టస్థానం ఉంది. మునిమాణిక్యం కేవలం హాస్యరచయిత మాత్రమే కాదు. మంచి హాస్యోపాసకులు కూడా. విభిన్న వ్యక్తుల మనసులను అలరించే హాస్యోక్తులుహాస్య సన్నివేశాలు ఎక్కడ ఆయన దృష్టికి తెచ్చినా వాటిమీద మక్కువతో అనువదించి గాని, అనుసరించిగాని, భాషను కొంచెం తమాషాగా, మార్చి తెలుగుపాఠకులకు అందజేసేవారు.


(సౌజన్యం : వికీపీడియా)

12, నవంబర్ 2022, శనివారం

కరి పద్మనాభాచార్యులు - ప్రముఖ నాటక కర్త


కరి పద్మనాభాచార్యులు Pencil sketch


నట కొలనులో వికసించిన 'పద్మం' శ్రీమాన్ కరి పద్మనాభాచార్యులు, Pride of Visakhapatnam.
'కొండ అద్దమందు కొంచమై ఉండదా' అని వేమన చెప్పినట్టు సమాజంలో ఎందరో లబ్దప్రతిష్టులు, ప్రతిభావంతులు అతి సామాన్యులుగానే దర్శనమిస్తారు. వారిని పలుకరించి, అనుభవాలు, జ్ఞాపకాల దొంతరలు కదిపితే కానీ వారి విశ్వరూపం మనకు అవగతం కాదు. అలాంటి ప్రతిభామూర్తి 'పద్మం' అని సన్నిహితులు పిలుచుకొనే కరి పద్మనాభాచార్యులు, ప్రచారార్భాటాలకు దూరంగా, తను ఆరాధించే నాటకరంగానికి పరిపూర్ణంగా అంకితమైన కొద్దిమందిలో ఒకరు. (ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలో వీరి గురించి రాసిన ముందుమాటలు).
శ్రీమాన్ కరి పద్మనాభాచార్యులు Visakhapatnam Port Trust లో పనిచేసిన విశ్రాంత ఉద్యోగి, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ప్రసిధ్ధ నాటక, సినీ నటులు జె. వి. సోమయాజులు దర్శకత్వంలో, గురజాడ అప్పారావు 'కన్యాశుల్కం' లో పలుపర్యాయాలు అగ్నిహోత్రావధానులుగా అవతారమెత్తారు. ఈ నాటకం వీరి జీవితంలో అంతర్భాగమైపోయింది. ఉద్యోగం చేసుకుంటూనే పలు చోట్ల కన్యాశుల్కంతో పాటు ఇంకా ఎన్నో దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నో నాటక ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. పలు పురస్కారాలు పొందారు.
ఇటీవల వీరి తొంభయ్యవ పుట్టినరోజు సందర్భంగా విశాఖపట్నంలో తన నాటక ప్రస్థానంలో తోడుగా నిలిచిన నలభైమందిని పద్మనాభాచార్యులు సత్కరించుకున్నారు.
ఈ సందర్భంగా వారి చిత్రపటం నా pencil తో చిత్రీకరించి వారికే సమర్పించుకునే భాగ్యం కలిగింది. చిత్రకారునిగా వారిచే సత్కరించబడి, ఓ జ్ఞాపికను వారి చేతులు మీదుగా పొందడం నేను చేసుకున్న అదృష్టం.
 

11, నవంబర్ 2022, శుక్రవారం

"కొనరో కొనరో మీరు కూరిమి మందు" - అన్నమయ్య కీర్తన - చిత్రం : పొన్నాడ మూర్తి


అన్నమయ్య కీర్తన : "కొనరో కొనరో మీరు కూరిమి మందు" (చిత్రం : పొన్నాడ మూర్తి

కొనరో కొనరో మీరు కూరిమి మందు
ఉనికి మనికి కెల్లా ఒక్కటే మందు
ధృవుడు గొనిన మందు తొల్లి ప్రహ్లాదుడు
చవిగా గొనిన మందు చల్లని మందు
భవరోగములు వీడి పారగ పెద్దలు మున్ను
జవ కట్టుకొనిన నిచ్చలమైన మందు
నిలిచి నారదుడు గొనిన మందు , జనకుడు
గెలుపుతో కొని బ్రదికిన యా మందు
మొలచి నాలుగు యుగముల రాజులు ఘనులు
కలకాలము గొని కడగన్న మందు
అజునకు పరమాయువై యొసగిన మందు
నిజమై లోకమెల్లా నిండిన మందు
త్రిజగములు నెఱుగ తిరువేంకటాద్రిపై
ధ్వజమెత్తే కోనేటి దరినున్న మందు
ఉనికి మనికికి = ఉండుటకు బ్రదుకుటకును
జవగట్టిన = పొదిగికొనిన, స్వాధీనముగావించుకున్న
నిచ్చలము = నిశ్చలము
భావము :
జనులారా ! ప్రేమ స్వరూపుడైన భగవంతుడు అను ఔషదమును మీరు చేసుకొనుడు. సుఖముగా లోకమున జీవించుటకిది ఒక్కటే తగిన మందు. పూర్వము ధ్రువుడు ఈ మందును సేవించెను. ప్రహ్లాదుడు ఈ మందును మిక్కిలి ప్రీతితో స్వీకరించెను. ఇది యెట్టి ఉద్వేగము కలిగింపని చల్లని మందు. సంసార రోగమును పోగొట్టుకొనుటకై తొల్లి మహనీయులైనవారు శాశ్వతమైన ఈ మందును తమ స్వాధీనము గావించుకొనిరి.
ఈ మందునే నారదుడు శ్రధ్ధతో సేవించెను. విదేహాధిపతియైన జనకుడు విజయోత్సాహముతో ఈ మందునే స్వీకరించి బ్రహ్మానందముతో జీవించెను. వారు వీరననేల? నాలుగు యుగములకు జెందిన నరపతులు, మహాత్ములు జీవించినంతకాలము ఈ మందునే సేవించి ముక్తులైరి.
ఈ మందే బ్రహ్మదేవునకు పరమాయువై విలసిల్లినది. ఇదే సత్యస్వరూపమై భువనములెల్ల నిండియున్నది. కోనేటిగట్టునున్న ఈ మందే ముల్లోకములెరుంగునట్లు ‘నావలె భవరోగమును పరమార్పగల మందింకొకటి లేదు’ అని శ్రీవేంకటాద్రి పై టెక్కమెత్తి చాటినది. (‘ధ్వజమెత్తి’ అను పాఠమైనచో ధ్వజమెత్తి చాటుచు కోనేటి గట్టునున్న మందు అని భావము)
వ్యాఖ్యాత : ‘సాహిత్య శిరోమణి’ సముద్రాల లక్ష్మణయ్య
సౌజన్యం : అన్నమాచార్య సంకీర్తనామృతము, ప్రచురణ : తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు

22, అక్టోబర్ 2022, శనివారం

ఆకటి వేళల అలపైన వేళల తేకువ హరినామమే దిక్కు మరి లేదు - అన్నమయ్య కీర్తన


 ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన :

ఆకటి వేళల అలపైన వేళల
తేకువ హరినామమే దిక్కు మరి లేదు
కొఱమారియున్న వేళ కులము చెడిన వేళ
చెఱవడి వొరుల చేజిక్కినవేళ
వొఱపైన హరినామమొక్కటే గతి గాక
మఱచి తప్పిననైన మఱి లేదు తెరగు
ఆపద వచ్చిన వేళ ఆరడి బడిన వేళ
పాపపు వేళల భయపడిన వేళ
వోపినంత హరినామ మొక్కటే గతి గాక
మాపు దాకా పొరలిన మరిలేదు తెరగు
సంకెల బెట్టిన వేళ చంప బిలిచిన వేళ
అంకిలిగా నప్పుల వారాగిన వేళ
వేంకటేశు నామమే విడిపించ గతినాక
మంకు బుద్ది పొరలిన మరిలేదు తెరగు
భావం : సౌజన్యం - 'సాహిత్య శిరోమణి' సముద్రాల లక్షణయ్య
ఆకలి కలిగినప్పుడు, శ్రమకు లోనైనప్పుడు, ధైర్యము చేకూర్చి రక్షించునది శ్రీహరినామ మొక్కటె. అది తప్ప మరొక దిక్కులేదు.
తాని ఎందొకు కొరగాని దుస్థితి ఏర్పడినప్పుడు, కులము చెడినప్పుడు, ఇతరులచే చెరలో బంధింపబడి కృశించినప్పుడు, రకసమానమైన (దృఢమైన) హరినామ మొక్కటే గతి, దానిని మరచినచో మరొక గతి లేదు.
ఆపద గలిగినప్పుడు, నిందకు లోనైనప్పుడు, పాపము పైకొన్నప్పుడు, భపడినప్పుడు చాలినంతగా స్మరింపబడిన హరినాం మొక్కటె గతి. దానిని విడిచి కడవరక్ ప్రయత్నించినను ఆ దుర్ధశలనుండి కాపాడుటకు మరొక మార్గము లేదు.
శత్రువులు సంకెళ్ళతో బంధించినప్పుడు, చంపుటకు బిలిచినప్పుడు, అప్పులవారు అడ్డ్గగించి నిలదీసినప్పుడు విడిపించుటకు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని నామ మొక్కటే ఉపాయము. దానిని వదలి మూర్ఖత్వముతో ఎంత ప్రయత్నించినను మరొకదారి లేనే లేదు.
(చిత్రం : పొన్నాడ మూర్తి)

4, అక్టోబర్ 2022, మంగళవారం

ఎదురా రఘుపతికి నీ విటు రావణా! నేడిదేమి బుధ్ధి తెలిసి తిట్లాయె బ్రతుకు. !! - ఆన్నమయ్య కీర్తన


 మిత్రులందరికీ విజయదశమి శుభాకాంక్షలు. విజయదశమి సందర్భంగా ఉత్తరాదిన 'రావణ సంహారం' ఘట్టం చాలా ఘనంగా చేస్తారు. ఈ సందర్భంగా ఓ అన్నమయ్య కీర్తన మననం చేసుకుందాం. భావం సౌజన్యం : డా. ఉమాదేవి ప్రసాదరావు జంధ్యాల.

ఎదురా రఘుపతికి నీ విటు రావణా!
నేడిదేమి బుధ్ధి తెలిసి తిట్లాయె బ్రతుకు. !!
హరుని పూజలు నమ్మిహరితో మార్కొనగ
విరసమై కూలితివి వెర్రి రావణా!
వరుసతోడ బ్రహ్మ వరము నమ్మి
రాముని శరణనకుండానే సమసెగా కులము. !!
జపతపములు నమ్మి సర్వేశు విడువగా
విపరీతమాయెగా వెర్రి రావణా!
వుపమలన కడు తానున్న జలనిధి నమ్మి
కపుల పాలైతివిగా కదనరంగమున.. !!
బంటతనము నమ్మి పైకొన్న రాఘవు
వింట బొలసితివిగా వెర్రి రావణా!
యింటనే శ్రీ వేంకటేశ్వరుని గొలిచి
వెంటనే సుఖియాయె విభీషణుడు. !!
ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన
‘ఎదురా రఘుపతికి నీవిటు రావణా!’
విశ్లేషణ-డా. ఉమాదేవి జంధ్యాల
~~🔹🙏🏼🔹~~
‘దసరా పండగ’ను శ్రీరామచంద్రుడు దశకంఠుని సంహరించి, సీతాదేవిని రక్షించి, లంకకు విభీషణుడిని ప్రభువును చేసి సీతాసమేతుడై, లక్ష్మణునితో అయోధ్యకు తరలివెళ్ళి జరుపుకున్న విజయోత్సవంగా కొన్ని ప్రాంతాలలో జరుపుతారు. ఆరోజు రావణుని చిత్రాన్ని బాణసంచాతో దహిస్తారు. జై శ్రీరామ్ అనే నినాదాలు మిన్నంటుతాయి.
అందువలన ఆ రావణుడి వైఖరిని తలుచుకుంటూ అన్నమయ్య వ్రాసిన
“ఎదురా రఘుపతికి నీవిటు రావణా!”అనే కీర్తన గురించి నాకు అర్థమైన భావం మీతో పంచుకుంటాను.
🔹శ్రీమద్రామాయణంలో శ్రీరామునితో వైరం పెట్టుకున్న రావణుడిని తలుచుకుంటే అన్నమయ్యకు ఆ దశకంఠుడి వెర్రితనానికి అయ్యో పాపం … అనిపించింది.
తలలు పదిఉంటేనేం ఆ తలలలో
తెలివేది?! ఆయన ఆలోచనలే ఈ కీర్తనగా రూపుదిద్దుకున్నాయి.
“రావణా! ఎంత మతిలేని వాడవైనావయ్యా! పులస్త్యబ్రహ్మ పౌత్రుడివి , అన్నీ తెలిసిన వాడివి… శిరస్సులనే సమిధలుగా వ్రేల్చి అనన్య సాధ్యమైన తపస్సు చేసి బ్రహ్మనే మెప్పించి, రప్పించి వరాలను పొందిన వాడివి… ఇప్పుడీ విధంగా బుద్ధిహీనుడవై ఆ శ్రీరాముడితోనే వైరం పెట్టుకున్నావా? ఆ రఘుకులతిలకునికి ఎదురేముంది! ఆయన తలుచుకుంటే నువ్వెంత … నీ లంకెంత? తెలివి తక్కువ వాడివి కాదే! అపారమైన శివభక్తి కలవాడివి. ఆ పరమశివుని ఆత్మలింగాన్నే సంపాదించిన వాడివి! ‘ఇంత తెలిసి యుండి ఈ గుణమేలర ‘ అన్నట్లు హరుని ఆరాధిస్తూ హరిని ద్వేషించడం నీవంటి వాడికి తగునా! శివకేశవ భేదాన్ని చూపిన వాడు మహాపాతకుడని వినలేదా? బ్రహ్మను వరాలు కోరడంలోనూ నీ అహంకారమూ , అజ్ఞానమూ కనబడుతూనే ఉంది. నీ కంటికి యక్ష కిన్నర గంధర్వ కింపురుషాది దేవగణములు , దేవతలు తప్ప మానవులు ఆగలేదు. వరమడగడం లో ఎవరిని తేలికచేసావో ఆ మానవుడిగానే అవతరించి ఆ శ్రీమన్నారాయణుడు ఇక్ష్వాకు వంశంలో పుట్టి రాముడనే పేరుతో నిన్ను సంహరించబోతున్నాడు.ఆ బ్రహ్మ నిన్ను మానవుల వలన తప్ప ఇతరుల వలన చావుండదని వరమీయడంలోని కిటుకు గమనించని వెర్రివాడివి. ఆ చతుర్ముఖుని మాటలు నమ్మి పరమేశ్వరుడు కూడా ఆరాధించే సర్వేశ్వరుడైన హరిని, ఆ హరి అవతారమైన రాముని విస్మరించావు.”అని ఉసూరుమంటాడు.
ఎదురా రఘుపతికి అనడంలో మనకు చాలా విషయాలు గుర్తుకొస్తాయి.
రాముడెక్కడ ! రావణుడెక్కడ!
బలి విసిరిన పాచీకను ఎత్తలేక పోయినవాడు రావణుడు. ఆ బలినే పాతాళానికి అణగద్రొక్కినవాడు వామనుడు. ఆ వామనుడే గదా ఈ రాముడు.
రావణుడు కార్తవీర్యుని జయించి ఉండవచ్చు. కానీ ఆ కార్తవీర్యుని తెగనరికిన పరశురామునికే గర్వభంగం చేసిన వాడు శ్రీరాముడు!
శివధనువును కనీసం ఎత్తలేక పోయినవాడు రావణుడు. ఆ శివధనువును ఎక్కుపెట్టి పుటుక్కున విరిచిన వాడు శ్రీరాముడు.
రావణుడిని వాలి తోకతో చుట్టి విసిరి పారేసాడు. ఆ వాలినే సంహరించిన వాడు శ్రీరాముడు.
ఇవన్నీ మరిచిపోయాడో లేక మదోన్మత్తుడై విస్మరించాడో ఆ రామునితోనే తగవు పెట్టుకున్నాడు.
‘వినాశకాలే విపరీతబుద్ధి’ అని నానుడి కదా!
ఇన్ని సంగతులున్నాయి అన్నమయ్య ఒక్క ఎదురా రఘుపతికి అనడంలో!!
ఇంకా అన్నమయ్య ఇలా అంటాడు.
“రావణా! ఆ శ్రీరాముడు శరణాగత వత్సలుడు! శరణు కోరితే నీ తప్పులన్నీ క్షమించేవాడుకదా! శరణు కోరకపోవడంతో కులమే సమసి పోయింది”.
రావణుడు అహంకారి. స్వాతిశయంతో ఉచితానుచితాలు మరిచిన వాడు.
శరణు కోరమని ఎంత చెప్పిచూసాడు రుద్రతేజుడైన హనుమంతుడు!
ఆ మహానుభావుడిని వానరాధముడంటూ అవమానించాడు. దూతగా వచ్చిన వాడిని హతమార్చాలనుకున్నాడు.
శరణు కోరమని తమ్ముడు విభీషణుడెంత మొత్తుకున్నాడు!
పోగాలము దాపురించిన వారికి హితోక్తులు తలకెక్కవు గదా!
కీర్తనలో అన్నమయ్య రావణుడి అజ్ఞానానికి పరాకాష్ఠ అనిపించే విషయమొకటి గుర్తు చేసుకొని నవ్వుకొని ఉంటాడు. అదేమిటంటే..
“రావణా! నీవెంత అవివేకివి! సముద్రానికి అవతల ఉండటం పెద్ద ఉపాయంగా భావించావు. మానవులు రాలేరనుకున్నావు! చివరికి నరులకన్నా ముందు వానరుడే సముద్రమూ లంఘించాడు. వానరులంతా కలిసి ఊహించని విధంగా వారధినీ నిర్మించారు।
నీ పరాక్రమం మీద నీకెంత నమ్మకమయ్యా! నేనే మొనగాడినని రొమ్ము విరుచుకొని ప్రవర్తించి ఆ రాముని వింటికి బలైపోయావు.నీలాగా విర్రవీగి తిరగకుండా నీ తమ్ముడు ఉన్నచోట ఉండి తన హృదయంలో ఆ హరినే నమ్మి సుఖించాడు చూడు! నీ పొగరుబోతు పనులతో నీవు సాధించినదేమిటి? ఓ వెర్రిరావణా! ఆ రఘుపతికి ఎదురువెళ్ళి గెలవగలవా! ఎదురులేని అవక్ర పరాక్రమవంతుడు ఆ రామచంద్రుడు! ఆయనే గదా నేటి ఈ వేంకటపతి!” అని అన్నమయ్య ఎంతటి వారికైనా హరితో వైరం పెట్టుకోవడం వినాశహేతువే నని తనకీర్తనతో హితవు పలికి లోకాన్ని హెచ్చరించాడు
*కొన్ని పదాలకు అర్థాలు
బంటతనము- వీరత్వము
ఉపమ- ఉపాయము
సమయు- నశించు
*కీర్తన సారాంశం నా పద్యంలో.
****
మ ॥
సరియే రామునకీభువిన్ నరులనన్ సాకేత ధామంబునన్
ధరజన్మించెను రావణున్ దునుమగా దైత్యారి యావిష్ణువే
వరకోదండము బూనిపోరుసలిపెన్ పౌలస్త్యునేగూల్చగన్
హరితో వైరము బూనుదుష్టులకుదాహారంబుగానిల్వదే!
May be a cartoon of standing

d 2 others

1, అక్టోబర్ 2022, శనివారం

అలుగకువమ్మ నీ వాతనితో నెన్నడును పలువేడుకలతోనె పాయకుండురమ్మా - అన్నమయ్య కీర్తన


అన్నమయ్య కీర్తన

ఈ వారం అన్నమయ్య కీర్తన,
చిత్రం : శ్రీ పొన్నాడ మూర్తి
భావం సౌజన్యం : శ్రీ అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు
అలుగకువమ్మ నీ వాతనితో నెన్నడును
పలువేడుకలతోనె పాయకుండురమ్మా !!
జలధిఁ దపము సేసె సాధించెఁ బాతాళము
నెలఁత నీ రమణుఁడు నీకుఁగానె
ఇలవెల్లా హారీంచె నెనసెఁ గొండగుహల
యెలమి నిన్నిటాను నీకితవుగానె. !!
బాలబొమ్మచారై యుండె, పగలెల్లా సాధించె
నీ లీలలు దలఁచి నీకుఁగానె
తాలిమి వ్రతమువట్టి ధర్మముతోఁ గూ డుండె
పాలించి నీవు చెప్పిన పనికిఁగానె !!
యెగ్గు సిగ్గుఁ జూడఁడాయె యెక్కెను శిలాతలము
నిగ్గుల నన్నిటా మించి నీకుఁగానె
అగ్గలపు శ్రీవెంకటాద్రీశుఁడై నిలిచె
వొగ్గి నిన్నురాన మోచివుండుటకుఁ గానె. !!

ఇది దశావతార వివరణ కీర్తన అని పోల్చుకోగలిగినవారు నిజంగా అన్నమయ్య కీర్తనలలో ప్రావీణ్యం ఉన్నవారేనని అంగీకరించవచ్చు. జాగ్రత్తగా పరిశీలించండి.
ఓ! దేవీ! నీకోసం స్వామి ఎన్ని పాట్లు పడ్డాడమ్మా! కావున నీవెన్నడూ అతనిపై అలగవద్దు. ఎన్నో వేడుకలతో అతన్ని ఎన్నడూ ఎడబాయక ఉండాలి. అప్పుడే మాబోటి వారికి ఆనందం.
నీ విభుడు జలధిని తపింపజేసాడు(మత్స్యావతారము), పాతాళమును సాధించి మంథరపర్వతాన్ని నిలిపాడు(కూర్మావతారము). భూమిని కైవశము చేసికొన్నాడు (వరహావతారము). కొండగుహలలో నిలిచాడు(నరసింహావతారము). ఇన్నింటిలోనూ నీకు హితమునే ఒనరించినాడు. నీ రమణుడు నీకుగానే సహకరించాడు.
బాలబ్రహ్మచారిగా అవతరించి బలిని రసాతలం పంపి భూమిని రక్షించాడు.(వామనావతారం). దుర్మార్గులైన క్షత్రుయులపై పగసాధించాడు (పరశురామావతారం). వీటిలోకూడా పుడమిరూపంలో ఉన్న నీ కొరకే శ్రమించాడు. ధర్మపరిరక్షణే ధ్యేయంగా, వ్రతముగాచేపట్టాడు(శ్రీ రామావతారం). నీవు చెప్పిన పని కోసమే ఆమె నీ ఆజ్ఞను పాలించింది. (శ్రీకృష్ణావతారం)
ఓ దేవీ! ఇతగాడు సిగ్గుయెగ్గులు పాటించడాయె (బుధ్ధావతారం) శిలాతలము అనగా 'రికాబు' ను ఎక్కినాడు. (కల్కి అవతారము) దుస్సహమైన శ్రీవేంకటేశ్వరుడై నిలిచినాడు. మరి ఈ అవతారం దేనికో తెలుసా తల్లీ! నిన్ను తన ఉరమున మోయుటకే సుమా!
(వ్యాఖ్యానం. సౌజన్యం శ్రీ అమరవాది సుబ్రహ్మణ్య దీక్షితులు)

You, కృష్ణ దువ్వూరి, Jagannadham Naidu Reddi and 3 others
1 Comment
Like
Comment
Share

1


 

పాలగుమ్మి పద్మరాజు -- రచయిత

 పాలగుమ్మి పద్మరాజు రచయిత -  పెన్సిల్ స్కెచ్ పాలగుమ్మి పద్మరాజు ( జూన్ 24 , 1915 - ఫిబ్రవరి 17 , 1983 ) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత, కేంద్ర సాహిత్...